Zwolnienia grupowe i monitorowane

ZWOLNIENIA GRUPOWE

Procedurę zwolnień grupowych reguluje Ustawa z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz. U. z 2003 r. Nr 90, poz. 844 z późn. zmianami).

W/w przepisy stosuje się w razie konieczności rozwiązywania przez pracodawcę zatrudniającego
co najmniej 20 pracowników stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, w drodze wypowiedzenia dokonanego przez pracodawcę, a także na mocy porozumienia stron, jeżeli w okresie nieprzekraczającym 30 dni zwolnienie (zwane dalej „zwolnieniem grupowym”) obejmuje co najmniej:

  • 10 pracowników, gdy pracodawca zatrudnia mniej niż 100 pracowników,
  • 10% pracowników, gdy pracodawca zatrudnia co najmniej 100, jednakże mniej niż 300 pracowników,
  • 30 pracowników, gdy pracodawca zatrudnia co najmniej 300 lub więcej pracowników.

Liczby odnoszące się do pracowników, o których mowa w ust. 1, obejmują pracowników, z którymi w ramach grupowego zwolnienia następuje rozwiązanie stosunków pracy z inicjatywy pracodawcy na mocy porozumienia stron, jeżeli dotyczy to co najmniej 5 pracowników.

Etap 1.  Konsultacja pracodawcy dot. zamiaru zwolnień ze związkami zawodowymi /art. 2 ustawy/

Pracodawca jest obowiązany skonsultować zamiar przeprowadzenia grupowego zwolnienia z zakładowymi organizacjami związkowymi działającymi u tego pracodawcy (art. 2. ust.1.).

Jeżeli u danego pracodawcy nie działają zakładowe organizacje związkowe, uprawnienia tych organizacji w zakresie przysługują przedstawicielom pracowników wyłonionym w trybie przyjętym u danego pracodawcy (art. 2. ust.7.).

Konsultacja dotyczy w szczególności możliwości uniknięcia lub zmniejszenia rozmiaru grupowego zwolnienia
oraz spraw pracowniczych związanych z tym zwolnieniem, w tym zwłaszcza możliwości przekwalifikowania
lub przeszkolenia zawodowego, a także uzyskania innego zatrudnienia przez zwolnionych pracowników (art. 2. ust. 2.)

Etap 2. Zawiadomienie związków zawodowych o zwolnieniach 

Pracodawca jest obowiązany zawiadomić na piśmie zakładowe organizacje związkowe o przyczynach zamierzonego grupowego zwolnienia, liczbie zatrudnionych pracowników i grupach zawodowych, do których oni należą, grupach zawodowych pracowników objętych zamiarem grupowego zwolnienia, okresie, w ciągu którego nastąpi takie zwolnienie, proponowanych kryteriach doboru pracowników do grupowego zwolnienia, kolejności dokonywania zwolnień pracowników, propozycjach rozstrzygnięcia spraw pracowniczych związanych z zamierzonym grupowym zwolnieniem, a jeżeli obejmują one świadczenia pieniężne, pracodawca jest obowiązany dodatkowo przedstawić sposób ustalania ich wysokości (art. 2. ust. 3.)

Etap 3.  Powiadomienie właściwego powiatowego urzędu pracy o zamiarze zwolnień

Pracodawca przekazuje na piśmie właściwemu powiatowemu urzędowi pracy informacje, o przyczynach zamierzonego grupowego zwolnienia, liczbie zatrudnionych pracowników i grupach zawodowych,
do których oni należą, grupach zawodowych pracowników objętych zamiarem grupowego zwolnienia, okresie,
w ciągu którego nastąpi takie zwolnienie, proponowanych kryteriach doboru pracowników
do grupowego zwolnienia, kolejności dokonywania zwolnień pracowników, propozycjach rozstrzygnięcia spraw pracowniczych związanych z zamierzonym grupowym zwolnieniem, z wyłączeniem informacji dotyczących sposobu ustalania wysokości świadczeń pieniężnych przysługujących pracownikom
(art. 2. ust. 6.) W przypadku, gdy firma posiada oddziały w innych miastach i zwolnienia również obejmują pracowników tych oddziałów, pracodawca ma obowiązek przesłać w/w informacje
do wiadomości pozostałych powiatowych urzędów pracy do których mogą zgłosić się zwolnieni pracownicy.

Etap 4. Zawarcie porozumienia ze związkami zawodowymi; regulamin zwolnień /art. 3 ustawy/

W terminie nie dłuższym niż 20 dni od dnia zawiadomienia, o którym mowa z art. 2 ust. 3 pracodawca
i zakładowe organizacje związkowe zawierają porozumienie (art.3 ust. 1).

W porozumieniu określa się zasady postępowania w sprawach dotyczących pracowników objętych zamiarem grupowego zwolnienia, a także obowiązki pracodawcy w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia innych spraw pracowniczych związanych z zamierzonym grupowym zwolnieniem (art.3 ust. 2). Jeżeli nie jest możliwe uzgodnienie treści porozumienia ze wszystkimi zakładowymi organizacjami związkowymi, pracodawca uzgadnia treść porozumienia z organizacjami związkowymi reprezentatywnymi w rozumieniu art. 241 25a Kodeksu pracy (art.3 ust. 3).

Jeżeli nie jest możliwe zawarcie porozumienia zgodnie z ust. 1 i 3, zasady postępowania
w sprawach dotyczących pracowników objętych zamiarem grupowego zwolnienia ustala pracodawca

w regulaminie, uwzględniając, w miarę możliwości, propozycje przedstawione w ramach konsultacji przez zakładowe organizacje związkowe (art.3 ust. 4).

Jeżeli u danego pracodawcy nie działają zakładowe organizacje związkowe, zasady postępowania
w sprawach dotyczących pracowników objętych zamiarem grupowego zwolnienia ustala pracodawca
w regulaminie, po konsultacji z przedstawicielami pracowników wyłonionymi w trybie przyjętym
u danego pracodawcy (art.3 ust. 5).

Etap 5. Powiadomienie powiatowego urzędu pracy o ustaleniach w sprawie zwolnień /art. 4 ustawy/

Pracodawca - po zawarciu porozumienia, a w razie niezawarcia porozumienia po spełnieniu obowiązku,
o którym mowa w art. 3
- zawiadamia na piśmie właściwy powiatowy urząd pracy
o przyjętych ustaleniach dotyczących grupowego zwolnienia, w tym o liczbie zatrudnionych
i zwalnianych pracowników oraz o przyczynach ich zwolnienia, okresie, w ciągu którego ma być dokonane zwolnienie, a także o przeprowadzonej konsultacji zamierzonego grupowego zwolnienia
z zakładowymi organizacjami związkowymi lub z przedstawicielami pracowników wyłonionymi w trybie przyjętym
u danego pracodawcy (art. 4 ust. 1). Kopię zawiadomienia, o którym mowa w ust. 1, pracodawca przekazuje zakładowym organizacjom związkowym.

Zakładowe organizacje związkowe mogą przedstawić właściwemu powiatowemu urzędowi pracy swoją opinię
w sprawie grupowego zwolnienia (art. 4 ust.2). Jeżeli u danego pracodawcy nie działają zakładowe organizacje związkowe przepis stosuje się odpowiednio do przedstawicieli pracowników wyłonionych w trybie przyjętym u danego pracodawcy (art. 4 ust. 3).

W razie zakończenia działalności pracodawcy wskutek prawomocnego orzeczenia sądowego zawiadomienie, o którym mowa w art.4, jest wymagane, gdy z takim wnioskiem wystąpi właściwy powiatowy urząd pracy. (art. 4 ust. 4)

Zgodnie z art. 6. w/w ustawy wypowiedzenie pracownikowi stosunku pracy w ramach grupowego zwolnienia może nastąpić nie wcześniej niż po dokonaniu przez pracodawcę zgodnie z art. 4 zawiadomienia, na piśmie właściwego powiatowego urzędu pracy o przyjętych ustaleniach dotyczących grupowego zwolnienia, a w przypadku gdy nie jest ono wymagane - nie wcześniej niż po zawarciu porozumienia lub spełnieniu obowiązku, o którym mowa w art. 3. ust. 4 lub 5. (art. 6 ust.1)

Rozwiązanie z pracownikiem stosunku pracy w ramach grupowego zwolnienia może nastąpić nie wcześniej niż po upływie 30 dni od dnia zawiadomienia, o którym mowa w art. 4 ust. 1,
a w przypadku gdy nie jest ono wymagane - nie wcześniej niż po upływie 30 dni od dnia zawarcia porozumienia lub spełnienia obowiązku, o którym mowa w art. 3 ust. 4 lub 5. Nie dotyczy to przypadków rozwiązania z pracownikami stosunków pracy w razie zakończenia działalności pracodawcy wskutek prawomocnego orzeczenia sądowego.

 

ZWOLNIENIA MONITOROWANE

Zwolnienie monitorowane – to rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego
z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w związku z którym są świadczone usługi rynku pracy
dla pracowników będących w okresie wypowiedzenia stosunku pracy lub stosunku służbowego, a także zagrożonych wypowiedzeniem (art. 2 ust. 1 pkt 44 Ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy).

Przyczyny dotyczące zakładu pracy (art. 2 ust. 1 pkt 29 Ustawy o promocji zatrudnienia
i instytucjach rynku pracy) – oznacza to:

a) rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn niedotyczących pracowników, zgodnie z przepisami o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy
z przyczyn niedotyczących pracowników lub zgodnie z przepisami ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 1998r. Nr 21, poz. 94, z późn. zm.), w przypadku rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z tych przyczyn u pracodawcy zatrudniającego mniej niż 20 pracowników,

b) rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego z powodu ogłoszenia upadłości pracodawcy, jego likwidacji lub likwidacji stanowiska pracy z przyczyn ekonomicznych, organizacyjnych, produkcyjnych albo technologicznych,

c) wygaśnięcie stosunku pracy lub stosunku służbowego w przypadku, śmierci pracodawcy lub gdy odrębne przepisy przewidują wygaśnięcie stosunku pracy lub stosunku służbowego w wyniku przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę i niezaproponowania przez tego pracodawcę nowych warunków pracy i płacy,

d) rozwiązanie stosunku pracy przez pracodawcę na podstawie art. 55 § 1¹ ustawy
z dnia 26 czerwca1974r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 1998r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm.) z uwagi na ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków wobec pracownika.

Pracodawca zamierzający zwolnić co najmniej 50 pracowników w okresie 3 miesięcy jest obowiązany uzgodnić z powiatowym urzędem pracy właściwym dla siedziby tego pracodawcy zakres i formy pomocy dla zwalnianych pracowników, w szczególności w zakresie:

Þ    pośrednictwa pracy;

Þ    poradnictwa zawodowego;

Þ    szkoleń.

Ponadto w przypadku zwolnienia monitorowanego pracodawca jest obowiązany podjąć działania polegające na zapewnieniu pracownikom przewidzianym do zwolnienia lub będącym w trakcie wypowiedzenia
lub w okresie 6 miesięcy po rozwiązaniu stosunku pracy lub stosunku służbowego usług rynku pracy realizowanych w formie programu.

Program może być realizowany przez powiatowy urząd pracy, agencję zatrudnienia
lub instytucję szkoleniową.

Program może być finansowany przez pracodawcę, przez pracodawcę i odpowiednie jednostki administracji publicznej lub na podstawie porozumienia organizacji i osób prawnych z udziałem pracodawcy.

 

            W przypadku redukcji zatrudnienia w Państwa Firmie prosimy o kontakt
ze służbami zatrudnienia PUP, celem ustalenia form pomocy dla zwalnianych osób, obejmującej:

Þ  rejestrację bezrobotnego,

Þ  pośrednictwo pracy,

Þ  poradnictwo zawodowe,

Þ  informacje o prowadzonych szkoleniach.

 

            Ponadto, w celu usprawnienia przebiegu informacji pomiędzy pracodawcą
a Powiatowym Urzędem Pracy w Zielonej Górze poza informacji zawartymi w art. 2 ust. 3 Ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników prosimy również o podanie w piśmie numeru REGON, NIP, PKD oraz informacji o zasięgu zwolnień grupowych, a w szczególności czy obejmują one obszar powiatu zielonogórskiego i miasta Zielona Góra.

 

W przypadku jakichkolwiek pytań prosimy o kontakt z Centrum Aktywizacji Zawodowej pod nr tel. 068 456-56-47 lub 068 456-56-59 (kierownik Działu).

 

 Podstawa prawna:   

Þ    Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 674 z późn. zm.)

Þ    Ustawa z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy
z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz. U. z 2003 r. Nr 90, poz. 844 z późn. zmianami).

Drukuj